Geçici müziğe âşık olmak

Kurgu odasında hiçbir sahne müziksiz izlenmez. Kurgucu bir şey koyar, çoğu zaman sevdiği bir filmin müziğini. Buna temp trackTemp trackKurgu sırasında sahnenin altına geçici olarak konan, başka bir yapımdan alınmış müzik. diyoruz, Türkçesiyle geçici müzik. Adı geçici ama ömrü uzun. Sahne o müzikle kesilir, o müzikle yapımcıya gösterilir, o müzikle onaylanır.

Haftalar sonra ben devreye girdiğimde sahne artık o müziğin temposuyla nefes alıyor oluyor. Kesmeler onun vuruşlarına oturmuş, herkesin kulağı ona alışmış. Benden beklenen de çoğu zaman şu oluyor: aynısı olsun ama bizim olsun.

Bir müziği aynı görüntüyle onlarca kez dinleyince ikisi kafamızda birlikte kaydoluyor. Sonra gelen yeni müzik ne kadar iyi olursa olsun ilk dinleyişte yanlış geliyor. Buna demo aşkıDemo loveBir müziğin ilk duyduğumuz hâline, sırf çok dinlediğimiz için bağlanmamız. deniyor. Müzisyenler kendi demolarına aynı şekilde bağlanır, ben de dahil.

Geçici müzik başka bir filmin duygusu için yazılmış. Başka oyuncular, başka bir ışık, başka bir hikâye için. Sizin filminize bu kadar iyi oturuyorsa bunun bir sebebi de kurgunun haftalardır ona göre şekillenmiş olması.

Geçici müziğe karşı değilim. Kurgucuya ritim verir, yapımcıya fikir verir. Bana da ne istediğinizi kelimelerden daha net anlatır. Mesele onu nasıl kullandığınız. Geçici müzikle çalışan yönetmenlere önerim kabaca şunlar:

1. Neden onu seçtiğinizi bir cümleyle yazın

   Tempo mu, renk mi, çalgı mı, yoksa sadece o sahnede hissettirdiği şey mi? Bu cümle bana parçanın kendisinden daha çok şey anlatır.

2. Aynı sahneyi iki üç farklı müzikle izleyin

   Kulak tek bir parçaya kilitlenmez. Hangisinde neyin işe yaradığını da daha net görürsünüz.

3. Besteciyi kurgu kilitlenmeden çağırın

   Erken bir taslak gelirse kesmeler sizin hikâyenize göre şekillenmeye devam eder. Kilit kurgudan sonra gelen müzik hep bir şeye yetişmeye çalışır.

4. İlk toplantıda sahneyi bir kez de sessiz izleyelim

   Geçici müziği bana gösterin, sonra sesi kapatıp aynı sahneyi tekrar izleyelim. Sahnenin aslında neye ihtiyacı olduğu sessizken daha kolay duyuluyor.

5. Yeni müziğe ilk dinleyişte karar vermeyin

   Bir gün bekleyin, birkaç kez dinleyin. Geçici müziğe haftalar verdiniz, yeni müziğe birkaç gün vermek haksızlık olmaz.

Geçici müziğe çok yakın bir şey yazabilirim, bazen istenen de bu. O zaman filminiz biraz başka bir filme benzer. Benim işim sahnenin kendi ihtiyacını bulmak ve bunun için o müziği bir süre kenara koymamız gerekiyor.

Bir şarkıyla çalışırken de iş aynı. Sözü ve melodisi belli olsa bile şarkının dizinin içinde nasıl duyulacağına aranje karar verir, ne kadar büyüyeceğine ve sahneyle nerede buluşacağına da.

Aşağıdaki parça Netflix dizisi Another Self’in soundtrack şarkısı, vokalde Selin Geçit var. Dizinin müziklerini ben yaptım; bu şarkının ise sözü ve müziği bana ait değil, aranjesini ben yaptım. Şarkı epik bir havada ve İngilizce sözlü; bildiğim kadarıyla Türkiye’de bir yerli yapım için bu türde yapılmış pek şarkı yoktu.

Another Self

Netflix · 2022 · Vokal: Selin Geçit · Aranje: Aytaç Bayladı

Dalga formu parçanın gerçek sesinden çizildi. Dokunup sarabilirsiniz.0:00 / 4:02

Kurgu masasında şu an bir geçici müzik çalıyorsa, müziği konuşmanın en doğru zamanı bu. İlk toplantıda sahneyi önce sesli, sonra sessiz izleriz. Yeni projeler için iletişim.